Trong công việc nghiên cứu khoa học thần kinh, cũng như khi làm cha mẹ của hai đứa trẻ nhỏ và theo đuổi các hoạt động thể chất như ballet, yoga hay thi đấu ba môn phối hợp, tôi nhận ra rằng một trí óc minh mẫn không đến từ việc ép bản thân làm việc quá sức. Thay vào đó, nó được xây dựng từ những thực hành nhỏ nhưng nhất quán mỗi ngày.
Một trong những điều quan trọng nhất là bảo vệ “khoảng thời gian không cấu trúc”. Đây là yếu tố thường bị đánh giá thấp nhưng lại đóng vai trò lớn trong việc duy trì sự sắc bén của não bộ. Mỗi ngày, tôi đều chủ động dành ra những khoảng trống trong lịch, không có cuộc họp hay mục tiêu cụ thể. Tôi có thể ra ngoài, ngồi yên, cảm nhận âm thanh xung quanh hoặc ánh nắng trên da, đôi khi ghi lại những ý tưởng chợt đến. Chính khoảng dừng này giúp tôi hồi phục năng lượng và kết nối lại với bản thân.
Bên cạnh đó, tôi quay lại với những hoạt động từng yêu thích như chơi piano và giải ghép hình. Việc học nhạc cụ giúp củng cố các vùng não liên quan đến trí nhớ và chức năng điều hành, đồng thời cải thiện khả năng phối hợp vận động. Trong khi đó, các trò chơi ghép hình vừa thư giãn vừa giúp tăng cường tư duy không gian. Những hoạt động này không chỉ tốt cho não mà còn giúp tôi gắn kết hơn với con cái.
Tôi cũng đặc biệt chú ý đến những “khoảng chuyển tiếp” trong ngày, ví dụ như giữa lúc đưa con đi học về và bắt đầu công việc. Thay vì lao ngay vào làm việc, tôi dành vài phút viết nhật ký, uống trà và hít thở sâu. Điều này giúp tôi bắt đầu với sự tập trung cao hơn. Tương tự, trước khi kết thúc ngày làm việc, tôi ghi lại việc cần làm tiếp theo và hít thở để “đóng lại” công việc, tránh mang theo áp lực sang thời gian cá nhân.
Vận động và thiền là hai nền tảng không thể thiếu trong thói quen hàng ngày của tôi. Khi bỏ qua một trong hai, tôi dễ mất tập trung, mệt mỏi và căng thẳng hơn. Tôi cố gắng duy trì ít nhất 30 phút vận động mỗi ngày, từ đạp xe, chạy bộ đến yoga hoặc tập sức mạnh. Đồng thời, tôi thiền trong im lặng khoảng 20–30 phút mỗi sáng để ổn định tinh thần.
Viết nhật ký cũng là một thói quen quan trọng. Chỉ cần 5–10 phút mỗi ngày, việc viết ra những suy nghĩ giúp giải phóng “không gian” trong đầu, giảm tải nhận thức và kích thích sự sáng tạo. Khi những suy nghĩ không còn bị giữ lại trong đầu, não bộ có thể tập trung tốt hơn vào những nhiệm vụ quan trọng.
Ngoài ra, tôi thường thực hành kỹ thuật thở luân phiên hai lỗ mũi khi cảm thấy hiệu suất tinh thần giảm sút. Đây là phương pháp đã được nghiên cứu cho thấy có thể giảm mệt mỏi và tăng sự tỉnh táo, giúp não bộ nhanh chóng lấy lại trạng thái cân bằng.
Không có thói quen nào trong số này là phức tạp hay đòi hỏi sự hoàn hảo. Điều quan trọng là sự nhất quán. Để có một trí óc minh mẫn, bạn không cần luôn hoạt động ở cường độ cao — điều đó chỉ dẫn đến kiệt sức. Thay vào đó, hãy xây dựng sự bền bỉ tinh thần thông qua những thói quen nhỏ, lặp lại mỗi ngày để nuôi dưỡng não bộ theo thời gian.
Theo CNBC
Hồng Ngọc dịch
