Những người thực sự thành công không bị trói buộc bởi sự cầu toàn — họ chấp nhận rủi ro và tiến về phía trước. Còn với nhiều người, sự cầu toàn bắt nguồn từ những ám ảnh cũ, từ nhu cầu phải “đủ tốt” trong mắt người khác. Nhưng cầu toàn chỉ là một thói quen. Và cũng như mọi thói quen, bạn hoàn toàn có thể thay đổi nó — nếu sẵn sàng bắt đầu.
1. Tìm lại động lực thật sự
Bạn đã từng từ chối điều gì chỉ vì sợ không hoàn hảo?
Tôi từng không dám nộp đơn nói chuyện tại TED vì sợ bị từ chối. Và tôi đã che giấu điều đó bằng cách chế giễu chương trình này — như một kiểu phòng vệ. Nhưng thực ra, tôi rất muốn đứng trên sân khấu đó. Cuối cùng, tôi nộp đơn cho bảy sự kiện TED và TEDx, bị từ chối cả bảy. Và rồi một ngày, tôi nhận được lời mời chính thức từ TED, vì họ nhớ bài dự thi trước đó của tôi. Nếu tôi không buông bỏ cái tôi cầu toàn, tôi đã không có mặt ở đó.
Vậy điều bạn đang trì hoãn là gì? Câu trả lời ở đó chính là động lực của bạn.
2. Nhận diện và gỡ bỏ giọng nói chỉ trích bên trong
Sự cầu toàn thường được nuôi dưỡng bởi một giọng nói quen thuộc: “Tôi chưa đủ giỏi”, “Tôi không được phép sai”, hoặc “Tôi phải hơn người khác”.
Có thể bạn nghe thấy giọng đó mỗi lần chuẩn bị gửi một email quan trọng, hoàn thành một bài thuyết trình hay ra một quyết định lớn. Có thể đó là tiếng nói của ai đó trong quá khứ, hoặc chính bạn — một phiên bản từng bị kỳ vọng quá mức.
Hãy để ý khi giọng nói đó xuất hiện. Nó có khiến bạn căng thẳng, trì hoãn hoặc tự hoài nghi không? Và nếu có, hãy đặt câu hỏi: “Ai nói tôi cần phải hoàn hảo?”, “Ai quy định rằng tôi không được có một ngày tệ?”
Sự tự khắt khe thường xuất phát từ niềm tin rằng mình chỉ đáng giá nếu luôn giỏi hơn người khác. Nhưng sự thật là, bạn không cần phải đặc biệt trong mọi việc. Bạn chỉ cần đủ giỏi trong những việc thật sự quan trọng.
3. Học cách đặt mục tiêu “đủ”
Không phải việc gì cũng cần bạn đạt 100%. Trong kinh doanh cũng như trong cuộc sống, có rất nhiều thứ chỉ cần “đủ tốt” là đã hiệu quả. Điều quan trọng là biết lúc nào cần dốc toàn lực, và lúc nào cần dừng đúng chỗ.
Hãy thử nghiệm bằng những việc nhỏ. Nếu bạn thường tập thể dục một tiếng mỗi ngày, hãy giảm còn 40 phút. Nếu bạn dành ba tiếng chỉnh sửa một bản trình bày, thử chỉ dành hai. Cảm giác ban đầu có thể khó chịu, như thể bạn đang làm ít hơn mức mình “nên” làm. Nhưng bạn sẽ nhận ra: năng suất không giảm, mà bạn lại có thêm năng lượng và sự sáng tạo.
Bạn không cần làm mọi thứ thật hoàn hảo để được tôn trọng. Thay vào đó, hãy tập trung làm những điều có giá trị một cách tỉnh táo và bền vững.
Lời kết
Bạn không cần phải từ bỏ sự kỹ lưỡng hay cam kết với chất lượng. Nhưng bạn có thể bỏ đi áp lực phải luôn vượt trội. Khi bạn chọn sự hiệu quả thay vì sự hoàn hảo, bạn sẽ có không gian để làm những điều thực sự tạo ra khác biệt.
Bởi vì cuối cùng, không ai đánh giá bạn qua mức độ hoàn hảo. Họ đánh giá bạn qua điều bạn tạo ra được — và cách bạn dẫn dắt chính mình.
Theo TED
Thục Anh dịch và biên tập
